Menu

Emergency Hotline: 0912-670-7777

Philippine Standard Time:

Catanduanes Government

Below is the full text of Governor Cua’s Ulat sa Lalawigan 2021.

 

IKALAWANG STATE OF THE PROVINCE ADDRESS

NI GOV. JOSEPH C. CUA

 

(Ginanap sa Gymnasium ng Catanduanes State University (CatSU) | October 25, 2021)

 

Kay Bise Gobernador Shirley Abundo,

Sa mga miyembro nin Sangguniang Panlalawigan,

Sa mga Alkalde,

 

Sa mga Department Heads,

Sa mga Heads kan national agencies asin NGOs,

Kay Most Reverend Manolo Delos Santos

 

Ngunyan na aldaw, dai ko mapugulan na magbalik sa kung painano kita nakaabot sa presenteng taon. Beinteng taon naman palan puon ako naglaog sa pulitika.

 

Sa sakuyang pagbalik sa dalan na sakuyang inagihan, sakuya man na mas nagiguilumduman kun ngata ako nagdesisyon na mag-serbi sa tawo.

 

Asin sa kada pagguilumdom, minabalik ako sa realisasyon na an nagdara sa sakuya ngunyan, simple man sana, iyo an kagustuhan na makatuwang sa tawo.

 

Ako an enot sa samuyang pamilya na nagkusog nin buot na maglaog sa politika. And it was my late father, ‘Tay Ando’, who shaped the principles that I still carry to this day and inspired me to ultimately pursue politics.

 

Ki Papa ko enot na nanud-an an sinserong pagtuwang. At a young age, I was already exposed to my parents’ generosity and selfless acts of service which were mostly directed at my family’s friends and neighbors in Calolbon.

 

Kan pinadagos ko an negosyo kan sakuyang mga magurang, kadakol kong nakaatubang asin namidbidan na mga tawo na sakuya man na natabangan.

 

Nahiling nin mga taga-Calolbon an sakuyang kapasidad na magmaneho nin negosyo asin ang udok sa boot na pagtabang lalo na sa mga kasaradayan.

 

Even then incumbent mayor, Tay Romano, favorably endorsed my candidacy and gave way because he and other local leaders saw my potential in good governance.

 

Asin an resulta kaini, dakula an nakua tang suporta sa enot tang pagsabak sa politika bilang sarong

alkalde.
In 2004, siring man na ako kaidto saro man na naging outstanding mayor arog ni Boss Te ngunyan, even then Congressman Joseph Santiago, former Vice Governor Cesar Sarmiento, and former Mayor Cito Alberto of Virac convinced me to run for governor, because they believe that I was the only one who can go against a political giant and prevent the construction of the controversial hydropower plant and what was known then as the Power and Irrigation Support Ordinance (PISO).

Plano kaidto na mag-loan nin 300 to 800 million para sa powerplant na kontrolado nin probinsiya.  An satuyang pagdalagan kaidto, hari sa kagustuhan nin mga lider asin mga tawo na mapugulan an project na ini.

 

Kung hihilingon ta ngunyan, igwa kitang hydropower plant na dai nag gastos ang probinsiya.

 

Bilang sarong neophyte o ‘totoy’ pa sa politika, sa panahon na bako pang automated an eleksyon, naging biktima ako nin inapod bagang “Hello, Garci” scandal.

 

Naging uso kaidto an ‘dagdag bawas’ kun sain kalat ang darayaan sa eleksyon sa enterong nasyon.

 

Dakula an sakuyang pagtubod kaidto na kita an tiniwalaan nin tawo. Many in the local elections were victims of this scheme, including myself.

         
But while I failed to secure the seat, it only emboldened me to try again.

My loss reaffirmed my drive to serve not only my fellow Calolbonganons but the entirety of the Catandunganon people.

And the attempt to emulate the values I learned from my parents officially became a personal responsibility and a mantra to serve the public.
 

Nagtutubod ako na an pagtabang bako sanang simpleng gibo, kundi ini naging sarong adbokasiya na sakuyang dara-dara hanggang sa ngunyan.

 

In 2007, I decided to test my luck once again. And the rest, as they say, is history.

With the responsibility already given to me by the people, I was dedicated to provide them the best service.
I was also lucky to have experienced downfalls in my career that have taught me and reassured me of why I decided to serve in the first place.

And I made it my mission to make a mark in public service and do my duty to the Catandunganon people.

Yes, I experienced defeat along the way. I was even suspended. But I did not stop there.
Sa mga beses na ako nakakamati nin pagkadaog, minabwelta kita, asin mas makusog an motibasyon na Padabaon an mga tawo.

Sa sakuyang pagbalik kan taong 2020 hari sa pagkasuspendi, satuyang tinaw-an nin duon asin pinadagos an mga programang makatabang sa satuyang mga tugang:

 

Social Services

For the last two years, we were able to provide aid through the Assistance to Individuals in Crisis Situations or AICS to over 3,000 constituents, amounting to 18 million pesos.
An satuyang natuwangan iyo an mga tugang niato na daing pambayad sa hospital asin sa pagpalubong.

Sinda an mga tugang niato na pigahari an supog, gapunta sa satuyang opisina tanganing makahagad nin tabang. An iba sainda, presente uya sa satuyang okasyon. [Recognize the beneficiaries.]

 

Sa paagi nin AICS, dai man niato naringwan magtuwang sa mga padaba tang mga senior citizens. Sakuya man na naaraman na dakol palan nin mga senior citizens waitlisted pa sa nasabing programa.

Kaya katabang an PSWDO, sa pangengenot ni Mam Roselle Taraya inaram niato an mga pangaran nin mga senior citizens na ini, asin sa paagi nin DSWD, nakatao kita nin lampas sa 600 thousand pesos.

 

Nakaresibe an kada beneficiary nin financial assistance hanggang 5,000 pesos.

 

Nakapag-disburse man kita nin lampas 1.4 million pesos para sa annual checkup nin satuyang indigent senior citizens, Persons with Disabilities, asin mga centenarians.

Maogma ko man pong ibareta na kan sakuyang birthday, kita po   tinaw-an nin 10 million additional fund for AICS hari kay Senator Bong Go. Asin ini padagos tang iheras sa mga nangangaipo.

Dai diyan nagtunong an serbisyo na direktang namamati nin mga tawo. Dakulang porsyento kan satuyang nakuang donasyon ang satuyang nilaag sa pagtao nin yero.

 

Almost 8 thousand households were provided with GI sheets, amounting to over 50 million pesos.

 

TUPAD

Sa paagi man nin TUPAD o Tulong Panghanap-Buhay sa DisadvantagedDisplaced Workers dahil sa pandemya asin bagyo, nag-abot na po sa 9.7 million pesos an na-distribute ta sa 1,887 na beneficiaries.
Sa paagi nin TUPAD, nakatabang kita satuyang mga kahimanwa asin naipahiling ta an espirito nin pagtarabangan bilang sarong komunidad.

 

Satuya man na katuwang si Cong. Hector Sanchez para makakua an Kapitolyo nin dakulang pondo para sa TUPAD. Sa ngunyan, uminabot po sa 32 milyon ang suma total na pondo para sa taon pa lang na ini.
Pigamadari ta pong maproseso ang disbursement para sa mga beneficiaries sa masunod na duwang buran.

 

Dios mabalos sa satuyang mga Senador: Senator Bong Go, Senator Joel Villanueva, Senator Kiko Pangilinan, Senator Leila De Lima, Senator Risa Hontiveros, asin sa Department of Labor and Employment

Health

Furthermore, the service of our frontliners in Eastern Bicol Medical Center also improved the lives of many Catandunganons. Sa programang No-Balance Billing, 4,485 na pasyente ang nakalibre sa bayadan sa hospital.

 

In fact, for half of this year, EBMC shouldered the excess bills of NBB Patients, through our Indigency Program, which amounted to almost 12 million pesos.

 

Sa partnership man niato sa opisina ni Cong. Hector Sanchez, nakatao kita nin 31 million pesos na asistensya sa EBMC puon kan 2019 hanggang sa ngunyan na taon sa paagi kan Medical Assistance for Indigents Program o MAIP.

 

Nataw-an ta man ang mga district hospitals nin suma total na 4.3 million pesos sa programang ini.

 

Ang dating 5 million na budget kan dating congressman, ngunyan, 30 million na kada taon ang pigataong budget ni Cong. Hector Sanchez para sa MAIP. Palakpakan ta man po si Congressman Hector Sanchez!

 

Asin dai ini mangyayari kun bakong dahil sa magayon na relasyon nin sarong Congressman asin nin sarong Gobernador. Sa liwat, Diyos mabalos Cong. Hector Sanchez. 

 

Maogma man po akong ibareta na tapos na an satong Dialysis Center sa EBMC na may 10 units nin dialysis machine  na magiging operational after the training of our hospital staff.

 

This will add capacity to the existing Dialysis Center that we have at JMA Hospital sa San Andres.

Despite our efforts in responding to the social needs of our people, ladies and gentlemen, for two years now, we are still faced with the biggest threat both to the lives of our people and our island as a whole—the Covid-19 pandemic.

 

And now, with the threat of the Delta Variant, we are further motivated to face this challenge.

Sa ngunyan, an active Covid-19 cases sa probinsya lagpas na sa 300. Pinakadakula an kaso sa Virac, Caramoran,  San Andres,  asin Viga.

 

Dai man kita matunong na hampangon an problema na ini  asin maghinguha na mataw-an nin solusyon an pagtaas nin mga kaso.
Base sa datos na iniluwas nin PHO kan October 22, 2021,   67,237 na an nabakunahan para sa saindang first dose  asin 46,131 na an fully vaccinated.

 

In fact, Catanduanes has the highest vaccination rate in Region 5 and the lowest recorded active cases in Bicol.

 

I thank the PHO, headed by Dr. Hazel Palmes, and the Provincial DOH led by Dr. Robert John Aquino for this achievement.

         
Para mas lalo pang mapahalangkaw an mabakunahan, kita po nagrequest man nin dagdag na alokasyon nin bakuna asin ini man tabi naaprubahan nin DOH.

Hinahagad ta man sa mga alkalde asin sa mga kapitan na padagos asin istriktuhan ang pag-implement ning minimum health protocols. Magtarabangan tabi kita gabos.

 

Kung sain satuya man na naipresenta an mga planong access roads papunta sa tourism destinations lalo na an mga bag-ong nadiskubre na sites arog nin Minasada Falls sa Genitligan, Baras.

I hope that once IATF relaxes our travel restrictions, tourists will be able to enjoy these tourism sites, which shall help grow our economy once more. 

By the way, congratulations to Ms. Carmel Garcia, who was recently awarded as Outstanding Government Worker of the Civil Service Commission. Palakpakan ta man!

 

Infrastructure

Dae ta man pinabayaan an mga proyekto ta manungod sa infrastructure uya sa probinsya. Asin sa katunayan, dakula sa satuyang budget na kinahang para sa pag-repair kan manlaen-laen na government buildings.
Kabali po diyan an Provincial Capitol asin ang mga hospital arog kan EBMC pati man ang mga district hospitals sa kada munisipyo kan probinsiya.

In fact, the overall budget for our infrastructure this year amounts to over 384 million pesos, all of which are for  the necessary construction of roads, water and drainage system, river control, seawall, and flood control structures.

Asin 142 million pesos man an kinahang tang budget para sa mga repairs and rehabilitation nin government buildings. 25 million kaini ang kinahang ta para sa mga hospital.

Education

While we continue to face the current challenges brought about by the COVID-19 pandemic, we never stopped to push through with our advocacy to invest in our students.

As a matter of fact, earlier this year, we distributed Wi-Fi routers and reams of bond paper to the Sangguniang Kabataan and their respective communities to help aid students in their modular and online learning.

 

Maogma ko pong pigabareta na, for the first time in our history, igwa na kitang pitong scholar sa satuyang Catanduanes Medical and Law Scholarship Program.

Nagpoon sana ini sa satuyang pangaturugan na magkaigwa nin abogado o doktor sa pamilya kan satuyang mga parauma, parasira, asin mga paratukdo.

We have also pushed for the revision of the Scholarship Assistance for our undergraduate students. Sa ngunyan po, doble na ang educational assistance na makukua kan mga nasa private institutions.
Satuya man na na-expand ini sa mga estudyante sa State Universities and Colleges.

 

Sa taong ini, 200 na qualified and deserving students an matataw-an ning 10,000 pesos na allowance kada semester.

 

 

Nagpapasalamat kita sa Sangguniang Panlalawigan na katuwang niato para sa mga programa ta sa edukasyon.

 

I always believe that investing in education means securing a better future for our youth and our province as a whole.

 

I am glad to convey that the fulfillment of our pledge to donate 200 tablets to students-in need at the Catanduanes State University is also underway.

 

By next month, we are expecting the delivery of these tablets, so we can distribute them to students immediately.

 

With our assistance, the application of CatSU in the Philippine Economic Zone Authority has been fast-tracked. CatSU as an eco-zone will usher in investments towards the province. Satuya man pong palakpakan an CatSU!

Sa parte man kan probinsiya, we also plan to apply for eco-zones. Through our constant collaboration with the academe, we shall transform the Province of Catanduanes into an island of opportunities:
For education and innovation, for jobs and livelihood, for social and economic development.

With the establishment of these economic zones, we expect to open various industries that will create employment in the next three years or so.

         

 

Kuyang Patrick, I look forward to working with you para sa collective vision niato sa isla.

 

Ladies and gentlemen, the things we have achieved, and will achieve, are products and manifestations of our commitment to serve the Catandunganon people.

Pero ngani, sa likod ning satuyang pagtabang, dae pa man siyempre niato maiwasan ang mga kritisismo na pilit na pigabungag satuya nin ibang tawo.

 

 

Pirang bulan bago an filing for candidacy, another malicious case was filed against me, na an maw-ot, iyo an masuspendi na naman kita bilang gobernador.

 

Arog kaini siguro talaga ang politika. However, all these criticisms never distracted me from my resolve to serve those who have always believed in our capacity to lead.
Ultimately, I am always guided by my purpose—to serve the Catandunganon people.

 

As we continue with our commitment for public service, our core foundation—our motivation, our purpose—remain the same. True to our word, we shall amplify our programs along social services.

Sa programa sa health: Enot, iyo an pagpapakusog nin satuyang COVID-19 response na satuyang pigpondohan nin 49 million pesos para sa taong 2022.

Dagdag uya an 8 million na pondo para sa repair and maintenance kan satuyang mga hospitals asin dagdag na equipment.
Sa paagi nin DPWH asin sa tabang ni Cong. Hector Sanchez para maka-lobby nin pondo, by next year, plano mapun-an ang construction nin dagdag pang Evacuation Center na puwede tang gamiton na Quarantine Facility.
Asin, nakahagad man kita nin pondo sa DPWH sa pag-construct nin Modular Hospital na pwede niatong gamiton na COVID-19 facility.
Dear friends, the threat of the virus still lingers. Recently, there is a surge in cases, along with the presence of the COVID- 19 variants.

 

Pagtukaw ko nin Abril 2020, ini na an dakulang problema na satuyang hinampang. Everyday, we endeavor to provide our best actions to mitigate the impacts of the present health crisis.

 

Ikaduwa, aram niato an kapasidad nin EBMC asin an kakulangan nin hospital beds asin ibang serbisyo. Kaya satuya man na pigaadalan an expansion kan EBMC.

Sa presenteng serbisyo kan EBMC, mas importante an serbisyo na tinatao niato sa tawo kumpara sa satuyang gastos. Dai dapat bilangon an investment sa satuyang salud ta an buhay nin tawo an pigahururunan uya.

 

Para sa kaaraman kan gabos, an satuyang probinsya saro sa pinakahalangkaw na malnutrition rate sa Bicol. 3,921 nin mga kaakian iyo an may inaapod na Stunted Growth o “bansot”. Igwa pa kitang 2,432 na underweight.

Sarong rason kaini iyo an malnutrition, asin an kawalan nin marinas na kasilyasan. Naaraman ko na 30 porsyento pa nin mga harong sa probinsiya an daing sadiring CR.

 

Kaya katuwang ang UNICEF, plano kan provincial government na magpagibo nin libreng CR tanganing maging enot an Catanduanes sa 81 na probinsya sa Pilipinas na madeklarang Zero Open Defecation.

For the remaining quarter of 2021, we have allocated 5 million, to achieve this vision.
For our program for peace and order, this year, we have started in further strengthening our law enforcement.
Through the Provincial Peace and Order Council, we have allocated funds to better capacitate our law enforcement agencies with various equipment and transport vehicles.
Our goal is to have Zero Insurgency in the province which we believe will further strengthen our tourism. With these upgrades, we also plan to support the drug clearing operations.

In Bicol, Catanduanes is one of the provinces with the highest number of drug-cleared barangays. Our hope for a drug-free Catanduanes is within sight.

We also plan to highlight the shared role in local governance by institutionalizing an annual convention for the students of different schools in our province.

 

An ideya ta, iyo an mag-solicit nin researches na puwede magtao nin solusyon sa lado nin food security,  health,  shelter and livelihood.
Maogma bagang hilingon na an satuyang mga kaakian, kaiba ta sa padagos na pagpa-uswag sa satuyang isla.

To foster transparency and inform the people about our programs and activities, we aim to institutionalize The Capitol Lighthouse publication.
Sa paagi kaini, naaaraman nin publiko an mga serbisyo na tinatao kan Kapitolyo kaiba an mga istorya nin padagos na serbisyo para sa tawo.
Also aligned with health is our plan to create a Provincial Mental Health Council to have a unified approach regarding mental health issues.

 

Arog baga sa mga kinakaipo pang ilarga na mga tugang niato na igwang severe mental health issues, ngunyan ihingoha ta na sinda mataw-an ning tamang medikasyon asin psychological intervention uya sa satuyang isla.

 

Kaya sa taong ini, hinahagad ko po sa Sangguniang Panlalawigan na maipasa an ordinansa na matao nin necessary interventions,
Arog nin financial, psychological asin mapa-livelihood, para sa mga pamilya nin mga suicide victims mga babaye asin kaakian na biktima nin pang-aabuso.

Sabi nin ibang kritiko, kulang daa an satuyang soft projects. An focus daa kan satuyang administrasyon iyo an infrastructure projects.

 

Sa totoo sana, an serbisyo niato nakasentro man sa social services bako sana sa mga sementadong edificio.
An programa niato iyo ining mga tinugdok direkta sa daghan nin sarong ina na gahagad nin tuwang na mapabulong an saiyang aki,  nin sarong aki na nakimahelak na mapalubong an saiyang magurang, nin sarong estudyante na nagpursige sa pag-eskwela asin nangarap man maging abogado o doktor.

Poon pa kan 2007, mahihiling niyo man an mga naging pagbabag-o sa probinsiya,  kang kita nagtukaw sa puwesto, arog nin serbisyo sa EBMC.

Makukumpara niyo man sa ibang politiko an satuyang ‘brand’ of public service—puno nin serbisyo sa tawo. 

 

Patunay uya an magkapira sa satuyang mga natuwangan.

Uya sinda ngunyan presente, nagdadangog.

Uya kaibahan niato an mga TUPAD beneficiaries, asin an satuyang natuwangan sa AICS.

Asin kaibahan ta via Zoom an satuyang mga scholars,  asin an iba pang beneficiaries nin satuyang social services.

         
Sa puntong ini, dangugon ta an istorya nin duwa sa dakol na tawo na satuyang natuwangan.

 

The story of Nanay Evelyn is a story of a mother wanting to be one with her daughter, while that of Jenny is a story of a daughter persevering for her mother.

Nanay Evelyn’s story is one which allowed us to explore other avenues to extend our assistance. Nagpurbar kitang gamiton an Twitter sa pagtuwang.
Sisay man an mahuna-huna na mismong si DFA Secretary Teddy Locsin Jr., an masimbag sa satuyang pangapudan. With a simple tweet, we brought Nanay Evelyn’s daughter in the arms of her mother.
Asin an istorya ni Jenny, sarong istorya kun sain dai ko nungka kayang tarikudan. Sabi ni Jenny, kan siya naglani sakuya, 60 to 80 thousand ang gagastuson ninda kun sa ibang ospital magpa-opera.

 

Kaya ora mismo, kinumbinse ta si PBM Doc Zafe bilang sarong surgeon, tanganing an gamo ni Jenny mawara.
Sisay man baga an aki an dai mamumunok kun an saiyang ina, asa kasakitan. Kaya mabalos man PBM Doc Zafe sa saimong pagresponde.

Our accomplishments and our future agenda are proof of what we stood for, and we will continue to fight for.

 

In fact, for next year, 189 million is allocated for the soft programs of the province. Padagos na sentro nin sakuyang serbisyo an pagtuwang sa tawo.

 

Dakula an sakuyang pagpasalamat sa Kagurangnan ta sa awat na panahon niatong pagtukaw bilang sarong gobernador, pigataw-an kita nin kadunungan na maglatag nin mga programa para sa tawo.

 

Nakaapat kitang termino bilang gobernador. It has been two decades serving you all. And in all those years, our dedication to provide services to the people has never stopped.

 

May mga programa pa kitang gustong ipadagos sa sakuyang ultimong termino.  Maw-ot ta man na sa malinas na kamot mahubon an pagpadalagan sa probinsiya.

 

Bago ako maging sarong pribadong tiudadano, tugutan nindo ako na magserbi pa, arog kan mapadagos an expansion kan EBMC,  asin mahiling niato na mag-gradwar an satong enot na scholars
Arog nin sarong magurang na gusto mapa-gradwar ang aki, hagad ta man na kita maka-graduate sa pagka-Governor.

 

Sa liwat, Diyos mabalos.

Asin saro pa lamang!

Sulong Catandungan, Sulong Pilipinas.
 

 



Tags:

This page is maintained by the Governor's Office - Information Unit